KANUNDA BOŞLUK TÜRLERİ

Hüküm içi boşluk ve kanun boşluğu olarak iki şekilde ele alınmaktadır.

Hüküm içi boşluk;

Kanunda hüküm bulunduğu ancak bu hükmün uygulanması mümkün olmadığı durumlardır. Bu sebeple hükmün tamamlanması gerekmektedir. Kanun koyucu bu boşluğu bizzat bırakmıştır. Hakimin durumun, dönemin şartları doğrultusunda bu boşluğu resen doldurması amaçlanmıştır. Hükmün ana hatları belirlenmiş durumdadır ancak değişebilecek şartlar nedeniyle içeriği hakime bırakılmış durumdadır. Burada bilerek bırakılmış bir boşluk olduğundan bilinçli hüküm boşluğu olarak kabul edilmektedir. Hüküm içi boşluk önce, bir hükmün başka bir kanun hükmüne benzerlik taşıdığı ve böylece hakime başka bir hükmü kıyas yoluyla ya da dolaylı uygulama talimatını verdiği hallerde vardır. Bu durum da hüküm içi boşlukta hakim, var olan ancak eksik olan hükmü tamamlar, yoksa hukuk yaratmaz. Hakimin hukuk yaratması sadece kanun boşluğunda söz konusudur.

Kanun Boşluğu;

Hüküm içi boşluktan farklıdır. Kanun boşluğunda düzenlenmesi gereken konuda kanunda hiçbir hüküm bulunmamaktadır. Hiç bir hüküm bulunmadığından burada kanun yaratmak gerekmektedir. Kanun boşluğu iki şekilde ele alınmıştır. Gerçek boşluk veya gerçek olmayan boşluktur.

>>Gerçek boşluk

Kanunda, düzenlenmesi gereken bir konuda hüküm yoksa gerçek bir boşluk ortaya çıkmış demektir. Bu duruma kanunun sistematiğindeki boşluk da denilmektedir. Gerçek boşluk, açık ya da örtülü olabilmektedir.

Ø Açık boşluk

Açık boşlukta, kanunda olaya uygulanacak hiçbir hüküm bulunmamaktadır. Yani kanunda benzeri ya da tamamen zıt olan herhangi bir şekilde uygulanacak hüküm yoktur. Örneğin; ölenin cenaze masrafları terekeden karşılanmaktadır. Ancak, tereke bu masraftan karşılayabilecek durumda değil ise bu tür masraflara kimin katlanacağına ilişkin bir hüküm yoktur. Halbuki bu düzenlenmesi gereken bir konudur. Ancak düzenlenmemiş olması da kanunda açık bir boşluğun bulunduğunu göstermektedir.

Ø Örtülü boşluk

Örtülü boşluk durumlarında ise açık boşluktan farklı olarak, konuya neden olan olaya uygulanabilir gözüken bir hüküm vardır, ancak bu hükmün kanunun amacına göre sınırlandırılmasını temin edecek istisna hükmü kanunda bulunmamasıdır. Ya da durumun, zamanın şartlarında değişiklik ya da ekleme yapılması gereken durumun oluşmasıdır.

>>Gerçek olmayan boşluk

Gerçek olmayan boşlukta kanunda, örtülü boşlukta olduğu gibi, bir hüküm vardır. Ancak bu hüküm olaya sadece özü itibariyle uymaktadır. Hüküm yönünden kanunda

bir eksiklik yoktur. Ancak kanunun koyduğu hüküm uygulanacak olursa, kanunun amacına aykırı kalacak ya da hukuken bu şekilde kabulü imkansız bir sonuç elde edilecek durumda ise söz konusu olmaktadır. Döneme, kişilerin hayatlarına ya da hukukun değişen koşullarına göre eksiklerin tamamlanması gerekmektedir.

Bilinçli ve bilinçsiz boşluk ayrımı; kanun koyucunun bir konu üzerinde hakimin takdirine bırakmak amaçlı bilerek düzenlememiş olması halinde bilinçli boşluk denilmektedir. Kanun koyucunun özensizliği sebebiyle, ihmal etmesi ya da olayın getirilerini öngörmeyerek istemsizce dikkate alınmadan boş bırakması halinde bilinçsiz boşluk söz konusudur.

KANUNDA BOŞLUK TÜRLERİ

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön